الغزالي ( مترجم : مؤيد الدين خوارزمى )

245

إحياء علوم الدين ( فارسى )

بسم اللّه الرحمن الرحيم حمد بىحد و ثناى بىحد خداى را كه اميد به لطف و ثواب اوست و بيم از مكر و عقاب او ، دلهاى دوستان خود به روح رجا معمور گردانيد ، تا به لطايف آلا « 1 » ايشان را به حضرت خود رسانيد ، و از سراى بلا كه مستقر اعداى اوست [ 181 ] باز رهانيد ، و به تازيانهء تخويف و زجر عنيف « 2 » روى معرضان از حضرت خود سوى دار ثواب و كرامت خود گردانيد ، و از آن كه در غرقاب سرزنش و ملامت افتند و هدف تير سخط و انتقام شوند نجات بخشيد ، و أصناف خلق را به سلاسل قهر و عنف و ازمّهء « 3 » رفق و لطف سوى بهشت كشيد . و درود بر سيد انبيا محمد كه بهترين فطرتهاست فطرت او ، و بر خويشان و ياران و عترت او . بدان كه رجا و خوف دو جناح « 4 » است كه مقربان سوى مقامهاى محمود بدان پرند ، و دو مركبى است كه در راه آخرت همهء عقبه‌هاى « 5 » هايل بدان برند . پس سوى قربت رحمان و راحت جنان با آن چه به گرانى اعبا « 6 » و دورى ارجا « 7 » موصوف و به مكاره دلها و مشقتهاى جوارح و اعضا محفوف « 8 » است جز زمام رجا نيارد ، و از آتش جحيم و عذاب مقيم با آن چه به لطايف شهوتها و عجايب لذتها محفوف « 9 » است جز تازيانهء تخويف و سطوت عنيف باز ندارد . پس چاره نباشد از بيان فضيلت و حقيقت هر دو و طريق رسيدن به جمع آن ، با آن چه متضاد و متعاندانند . و ما ذكر هر دو در يك كتاب بر دو شطر جمع كنيم : شطر اوّل در رجا ، و شطر دوم در خوف .

--> ( 1 ) آلا ( از عربى آلاء ، ج إلى و إلى و إلى ) ، نعمتها . ( 2 ) عنيف ، شديد . ( 3 ) ازمّه ( ج زمام ) ، زمام ، مهار ، عنان . ( 4 ) جناح ، بال . ( 5 ) عقبه ، راه دشوار در كوه ، گردنه . ( 6 ) اعبا ( ج عبء و عبء ) ، بارها . ( 7 ) ارجا ( از عربى ارجاء ، ج رجا و رجاء ) ، نواحى ، اطراف . ( 8 ) محفوف ، احاطه شده . ( 9 ) محفوف ، احاطه شده .